Nohut Ekimi Rehberi: Ekim Zamanı, Sıra Arası, Derinlik ve Mibzer Seçimi
Nohutta verimin temeli doğru ekim zamanı, uygun bitki sıklığı ve düzgün ekim derinliğidir. Ekim zamanından mibzer seçimine kadar nohut ekiminin temel adımlarını anlatıyoruz.

Kısa cevap: Nohut, İç Anadolu gibi soğuk kışlı bölgelerde genellikle erken ilkbaharda, toprak tava gelir gelmez; Akdeniz, Ege ve Güneydoğu gibi ılıman bölgelerde ise uygun çeşitlerle kışlık olarak ekilir. Yaygın uygulamada sıra arası 30–45 cm, ekim derinliği 5–8 cm civarındadır. İri taneli nohut tohumunu zedelemeden ekebilen uygun bir mibzer kullanılmalıdır.
Bu yazı genel bir rehberdir. Çeşit seçimi, ekim zamanı ve tohum miktarı için bölgenizdeki tarım müdürlüğü ve araştırma enstitülerinin önerilerini esas alın.
Nohut ne zaman ekilir?
Yazlık ekimde amaç, bitkinin kök ve gövde gelişimini toprakta nem varken tamamlamasıdır. Geç ekim, çiçeklenme ve bakla dolum döneminin yaz sıcağına ve kuraklığa denk gelmesine yol açarak verimi düşürür. Bu nedenle toprak tava gelir gelmez ekim önerilir.
Kışlık ekim, ılıman bölgelerde kış yağışlarından yararlanarak verimi artırabilir; ancak bu ekimde soğuğa ve antraknoz hastalığına dayanıklı çeşitler tercih edilmelidir.
Sıra arası, sıra üzeri ve ekim derinliği
- Sıra arası: Yaygın olarak 30–45 cm. Çapa yapılacaksa ve makine izi gerekiyorsa geniş tutulur.
- Sıra üzeri: Hedef bitki sıklığına göre yaklaşık 5–10 cm.
- Ekim derinliği: Yaklaşık 5–8 cm. Kuru topraklarda biraz daha derin, ağır ve nemli topraklarda biraz daha sığ.
- Bitki sıklığı: Çeşit ve bölgeye göre metrekarede yaklaşık 30–45 bitki sık kullanılan bir aralıktır.
Dekara kaç kg nohut tohumu atılır?
Nohut tohumunun bin dane ağırlığı çeşide göre çok değişir; iri taneli çeşitlerde 400–500 g'ı aşabilir. Bu nedenle tek bir kg/da değeri vermek yanıltıcıdır.
Hesap: kg/da ≈ (hedef bitki/m² × bin dane ağırlığı g) ÷ (çimlenme oranı × tarla çıkış oranı) ÷ 1.000. Örnek: 35 bitki/m², bin dane ağırlığı 400 g, çimlenme yüzde 90, çıkış yüzde 85 için 35 × 400 ÷ (0,90 × 0,85) ÷ 1.000 ≈ 18,3 kg/da. Daha küçük taneli çeşitlerde bu değer belirgin şekilde düşer.
Nohut ekimi için mibzer seçimi
Nohut tohumu iri ve kırılmaya hassastır. Dağıtım düzeni dar olan mibzerlerde tohum ezilebilir veya düzensiz düşebilir. Bu nedenle nohut için iri tohuma uygun dağıtım makaralı veya plakalı mibzerler ya da uygun disk takılabilen hassas ekim mibzerleri kullanılır.
Mibzeri seçerken sıra arasının ayarlanabilirliği, ekim derinliği kontrolü ve kapatma-bastırma düzenine dikkat edin. Ekim öncesi döner denemeyle tohum miktarını mutlaka kontrol edin.
- Tohum dostu dağıtım düzeni (kırılmayı azaltan)
- 30–45 cm aralığında ayarlanabilir sıra arası
- Düzgün derinlik kontrolü ve bastırma tekerleği
- Gerekirse gübre hattı (kombine)
Ekim sonrası dikkat edilecekler
Nohut baklagil olduğu için kök nodülleri aracılığıyla havadaki azottan yararlanır; daha önce nohut ekilmemiş tarlalarda uygun bakteri (inokülasyon) uygulaması faydalı olabilir. Yabancı ot rekabetine ilk gelişme döneminde hassastır; sıra arası çapa bu dönemde önemlidir.
Hastalık ve zararlı mücadelesi için yetkili uzman yönlendirmesi ve ürün etiketleri esas alınmalıdır.
Sık sorulan sorular
Nohut kaç cm derinliğe ekilir?
Yaygın uygulama yaklaşık 5–8 cm'dir. Toprak nemi ve yapısına göre bu aralıkta ayarlanır.
Nohut sıra arası kaç cm olmalı?
Genellikle 30–45 cm arasıdır. Çapa yapılacaksa ve makine geçişi planlanıyorsa geniş sıra arası tercih edilir.
Nohut hububat mibzeriyle ekilir mi?
Bazı mibzerler uygun dağıtım ayarıyla nohut ekebilir; ancak iri tohumda kırılma ve düzensiz dağılım riski vardır. Nohuta uygun mibzer veya dağıtım düzeni tercih edilmelidir.
