Yem Karma Makinesinde Yükleme Sırası ve Karıştırma Süresi Nasıl Olmalı?
Doğru yükleme sırası ve karıştırma süresi, homojen bir TMR'nin anahtarıdır. Dikey ve yatay makineler için önerilen sırayı ve aşırı karıştırmanın neden zararlı olduğunu açıklıyoruz.

Kısa cevap: Dikey yem karma makinesinde genellikle önce uzun kuru ot ve saman yüklenip kısa süre parçalanır, ardından kesif yem ve küçük katkılar, en son silaj ve sıvı bileşenler eklenir. Son bileşen girdikten sonra çoğu rasyon için birkaç dakikalık karıştırma yeterlidir.
Yatay makinelerde sıra farklı olabilir ve üreticinin önerisi esas alınmalıdır. Aşağıda genel kuralları, karıştırma süresini etkileyen faktörleri ve sahada kontrol yöntemlerini bulacaksınız.
Dikey makinede önerilen yükleme sırası
Dikey helezon uzun lifleri en iyi hazne boşken keser. Bu nedenle sıra şöyle kurgulanır:
- 1. Kuru ot / saman / balya: Yüklenir ve istenen uzunluğa gelene kadar kısa süre işlenir.
- 2. Kesif yemler ve tahıllar: Ağır ve küçük partiküller, karışıma dağılsın diye erken eklenir.
- 3. Mineral, vitamin ve küçük miktarlı katkılar: Kaybolmamaları için tercihen önceden kesif yemle ön karışım yapılır.
- 4. Silaj ve yaş yan ürünler (posa vb.)
- 5. Su, melas gibi sıvılar: En son, karışıma eşit dağılacak şekilde.
Yatay makinede yükleme sırası
Yatay helezonlu makinelerde uzun kuru ot genellikle önceden kıyılmış olarak yüklenir. Birçok üretici küçük ve ağır bileşenlerin karışımın ortasına gelecek şekilde, hazneye yayılarak yüklenmesini önerir. Makinenizin kullanım kılavuzundaki sırayı esas alın ve her gün aynı sırayı uygulayın.
Tutarlılık, en az doğru sıra kadar önemlidir: sıra her gün değişirse karışım da her gün değişir.
Karıştırma süresi ne kadar olmalı?
Son bileşen yüklendikten sonra birçok rasyon için 3–6 dakika karıştırma yeterlidir. Uzun kuru otun ilk parçalanma süresi buna dahil değildir ve ot miktarına göre değişir.
Daha uzun karıştırma daha iyi demek değildir. Aşırı karıştırma lifleri gereğinden fazla kısaltır, karışım un gibi incelir ve geviş getirmeyi destekleyen fiziksel etkin lif azalır. Yetersiz karıştırmada ise yemlikte topaklanma ve seçici yeme görülür.
Karıştırma süresini etkileyen faktörler
- Bıçak keskinliği ve bıçak ayarı (karşı bıçaklar)
- Kuru otun nemi ve uzunluğu
- Haznenin doluluk oranı
- PTO devri ve şanzıman kademesi
- Silajın kuru madde oranı
Sahada kontrol: Karışım doğru mu?
Dağıtımdan sonra yemliğin başından, ortasından ve sonundan örnek alın. Göz ile ve katmanlı elek ile karşılaştırın; üç örnek birbirine benziyorsa karıştırma yeterlidir. Belirgin fark varsa önce yükleme sırasını, sonra karıştırma süresini gözden geçirin.
Bu kontrolü her rasyon değişikliğinden sonra ve sezonda en az birkaç kez tekrarlayın.
Sık sorulan sorular
Silaj neden en son yüklenir?
Silaj ağır ve nemlidir; erken yüklendiğinde dikey makinede kuru otun kesilmesini zorlaştırabilir. Ayrıca son eklenmesi aşırı işlenmesini önler.
Mineral ve vitaminler doğrudan hazneye atılabilir mi?
Atılabilir ancak çok küçük miktarlar karışımda eşit dağılmayabilir. Önceden kesif yemle ön karışım yapmak daha güvenlidir.
Karıştırırken makine hareket edebilir mi?
Bazı işletmeler yemliğe giderken karıştırmaya devam eder. Bu durumda toplam karıştırma süresi hesaba katılmalı ve aşırı karıştırmadan kaçınılmalıdır.
